Het Universum van de Dingen - Marthe van de Grift

BLOG


HET UNIVERSUM VAN DE DINGEN


Melkinstallatie, Centrum Beeldende Kunst (CBK) Groningen, 2019.


VRAGEN OF ANTWOORDEN

donderdag 11 juli 2019


Over de vluchtigheid van tijd gesproken: ik heb al een tijd lang niet geschreven. Dit komt omdat ik bijna alleen nog met werk in opdracht bezig ben. Heel leuk natuurlijk, maar de deadlines, het geld en de verantwoordelijkheid naar anderen zorgen ervoor dat ik dit steeds voor mijn vrije werk laat gaan - en we zijn al op de helft van dit jaar. Ik heb daarom besloten om vanaf september mijn agenda te blokken voor dit project.


Een tak en een lat

Anders dan bovenstaande je doet geloven heb ik tussendoor nog wel dingen gemaakt. Mijn gedachtenspinsels over de overeenkomsten en de verschillen tussen een tak en een lat leidden tot het maken van een mal voor een tak. Ik wilde kijken hoe het was als ik hem dupliceerde in gips of cement. Het idee is om dit uiteindelijk met een tak van twee tot drie meter te doen. Een natuurlijke vorm van natuurlijk materiaal, maar niet de juiste. Of misschien wordt het wel gewoon een wit geschilderde tak naast een wit geschilderde lat, of misschien bouw ik iets uit allemaal dezelfde ‘takken’, of ga ik de Kosuth kant op en doe iets met one and three takken.

Het kader van een werk

Ik heb mijn werkplan nagelezen en besefte me eens te meer dat aparte werken die los van elkaar bestaan niet de juiste manier is om mijn proces te integreren. Proces is iets vloeibaars en bestaat niet uit afgebakende ideeën en uitwerkingen. Dat takkenwerk bijvoorbeeld, gaat ook juist om het onderzoeken, van de mentale en fysieke aspecten - en ik weet niet of er uiteindelijk een kunstwerk uit komt. Ook mijn idee van verschillende fotowerken die verschillende componenten bevatten is niet de manier, want waar is dan de ruimte voor die vluchtige geniale ingeving dat een ander onderwerp beslaat? Een onbedoeld bijgevolg van mijn werkplan is dat de werken een bepaalde body moeten hebben en daarin gekaderd moeten zijn, alleen in zichzelf associaties toestaan. Want ik dacht dat mijn proces of onderzoek per onderwerp gezien kon worden, maar het is veel vloeiender, veel associatiever, en dat beperkt zich niet tot één onderwerp. Soms vraag ik me af hoe bewust ik mijn werk en beroepspraktijk moet sturen. Vertrouw ik erop dat alles wat ik doe en wil doen vanuit een soort essentie komt en mijn praktijk sterkt? Of is het beter het nog bewuster in paden te leiden?

Zoveel vragen en zo weinig antwoorden

Ondanks dat antwoorden veel minder interessant zijn dan vragen wil ik vanaf september toch graag af en toe feedback van een ervaren kunstenaar. Iemand die mij kan helpen in deze zoektocht naar de vormgeving van mijn werk. Een kunstenaar die ik erg waardeer en graag eens mee zou praten is Joëlle Tuerlinckx. Zij heeft een sterk standpunt als het gaat om onderzoek, bovendien bevat haar werk en haar manier van werken een soort openheid die ik ook graag in mijn werk zou zien. Een grappig feit is dat ik zes jaar geleden al over haar geschreven heb in mijn afstudeerscriptie (De maker van betekenis). Toen al was ik gefascineerd door perceptie, interpretatie en betekenis, alleen maakte ik destijds installaties. Leuk dat dat toch weer terug komt. Vandaag las ik een oud interview met haar in de Witte Raaf, waarin ze vertelt dat het resultaat van het onderzoek immaterieel en ontastbaar is: “De veronderstelling dat je je onderzoek kunt presenteren of zelfs exposeren is dus intrinsiek tegenstrijdig”. Is dat de reden waarom ik zo loop te zoeken?

Voor de geïnteresseerden is hier het interview met Joëlle Tuerlinckx te lezen.

OVER TIJD EN VLUCHTIGHEID

woensdag 8 mei 2019


Ik merk dat ik instagram een fijn platform vind om mijn werk te laten zien. Vooral de stories werken goed: ik kan mijn proces van die dag laten zien en na een tijdje is er weer iets anders te zien. Net zoals in het echt. Niet dat ik per se wil dat het niet meer terug gekeken kan worden, maar het is goed dat het niet constant een onderdeel is van mijn feed. Dit geeft mij dingen om over na te denken.

Essentiële vragen

Eind december heb ik een expositie waarin ik een stap wil hebben gemaakt met het integreren van mijn proces in mijn werk (of het proces volwaardig opzichzelfstaand werk durven te noemen). Maar hoe kan ik - in zo'n expositievorm, zo'n momentopname - mensen in mijn proces meenemen als het kenmerk van proces is dat het nooit stilstaat en zich altijd ontwikkelt? Werkt dat in een 'stilstaande' expositie? Moeten mensen bijvoorbeeld zelf kunnen bladeren door een boek? Als in de stories van instagram? Of moet ik slechts de artefacten van mijn proces aanbieden, of moet ik misschien werken met vluchtige media, net als instagram, om mijn proces over te brengen? Of is de blik van een kijker in de expositie vluchtig genoeg? Moet er een chronologische volgorde aanwezig zijn? Hoe chronologisch is proces? Moet ik de mensen eigenlijk wel in hetzelfde proces als ik willen meenemen? Wil ik niet juist dat ze zelf verder gaan met mijn werk? 

Hoe belangrijk is het aspectijd in deze kwestie? Wat denk jij?

klik hier om mijn instagram te bekijken

PART OF THE PROCESS

vrijdag 12 april 2019


Klein eureka momentje dat geen eureka momentje had hoeven zijn (maar ook als kunstenaar kan je een bord voor je kop hebben): hoe kan ik bezig gaan met het proces als ik me de hele tijd druk maak over de presentatie ervan. Dat proces staat namelijk in eerste instantie helemaal los van de presentatie. Denk ik.


Loslaten

Deze eerste weken staan echt in het teken van het loslaten, geloof ik. Het loslaten van vaste vormen en mezelf de ruimte geven. Het kader van het plan loslaten en het kader van het fotografisch medium. Dat is ook precies de behoefte waar het werkplan uit voort komt. Dus hoewel ik zo erg zit te worstelen en het niet op lijkt te schieten, is dit waarschijnlijk een hele waardevolle tijd. Part of the process? Het doet me goed dit te realiseren. Dat proces is dus ook: dingen die mislukt lijken te zijn. En die dingen zijn een noodzakelijk onderdeel. Ook dat wist ik eigenlijk wel, maar gevoelsmatig ligt dat anders. 

En ik ben nog niet klaar met loslaten: dat NL thema hè, daar wilde ik dus bewuster mee bezig zijn. Mmmmmja... dat werkt niet merk ik. Waarom niet? Omdat mijn werk over andere dingen gaat. Dat het vaak typisch Nederlandse onderwerpen/voorwerpen zijn, is een voortvloeisel uit die andere dingen. Een voortvloeisel dat me wel een zeker gedachtengoed geeft, maar daar laat ik het bij - voor nu. 


Over presentatie en proces

Dat loslaten bevalt me wel, want ik heb een goede week achter de rug. Ik merkte hoe fijn het werkt als ik alle dingen/pogingen/werkjes (hoe moet ik ze noemen?) samen ophang of neerleg. Gewoon om het voor mezelf op één plek te hebben en afstand te kunnen nemen. Is dat presentatie? Het is alsof de verschillende dingen elkaar bestaansrecht geven. 'Samen staan we sterk' of zo. Dat geeft me vertrouwen! Ik moet dus wel de ogenschijnlijk nietige momenten in mijn proces een soort sokkel geven. Of misschien beter: ruimte om te bestaan. 

HET PLAN MET DE GROTE P

dinsdag 12 maart 2019


Ik ben nog maar net bezig en het Plan heeft mij in de houdgreep. Hoewel ik het een goed werkplan vind, ben ik helemaal niet van een plan. Ik wil er vanaf. Dat kan natuurlijk helemaal niet, want ik heb geld gekregen voor dit plan. Ik moet het anders benaderen, want ik werk mezelf vast. Ik wil me focussen op het proces, maar door het werkplan ben ik bezig met het eindresultaat.


Proces

Tijdens de Wildvang expositie in het CBK afgelopen december wilde ik alvast mijn werkplan in de praktijk brengen. Toen ik daarmee bezig was, merkte ik al direct dat ik geen gelikte, affe werken moest proberen te maken. Ik wilde namelijk graag - zoals de schets in mijn werkplan - een paneel met die verschillende componenten uit mijn ‘melkonderzoek’. Ik heb weken gezocht naar de juiste opstelling en presentatie van dat werk maar het wilde niet lukken. Ik kon niet de feeling van het proces vangen. Alles samen op het paneel werd niet de interessante optelsom die ik voor mij zag, maar slechts losse elementen: te stilistisch en er was geen proces aan af te lezen.

plattegrondje van de melkinstallatie

Tot ik op een gegeven moment op een avond hopeloos zat te kijken naar hoe alles op de grond bij het paneel stond, en dacht: dit is het! Dit is wat ik wil laten zien! Midden uit het proces gegrepen. Suggestief. Terloops. Potentieel. Ik moet het helemaal niet tot één werk willen maken, en het moet ook niet ‘af’ zijn. Mijn onderzoek is overigens nooit af. Wel moest dat paneel erbij. Uit zo’n wit paneel spreekt mogelijkheid en potentieel, als een blank canvas. Het lege paneel en de dingen op de grond fungeerden als een uitnodiging voor de kijker. Op dat moment kwam ik erachter hoe belangrijk ik het vind dat de kijker in mijn onderzoek stapt en ermee verder gaat. Dit bevestigt weer waarom het belangrijk is het procesmatige van mijn werk te laten zien: op die manier kan ik de kijker meenemen in mijn gedachten en bevindingen.


Terug naar het begin

De afgelopen week heb ik dus weer zitten worstelen met dat plan, ook omdat ik de verantwoordelijkheid voel het uit te voeren. Totdat ik bij mezelf dacht: waar gaat dit plan uiteindelijk over? Niet per se over het maken van ruimtelijke fotowerken, maar over het integreren van het proces. En de vraag is: hoe? Daar ga ik mee bezig, en dat wil ik ruimtelijk doen én met foto’s.


En daarom hier een video die ik vandaag maakte:

DIE NEDERLANDSE IDENTITEIT

maandag 11 maart 2019


Vanwege de verhuizing ben ik er even tussenuit geweest dus het voelt alsof ik van niets moet beginnen. Gelukkig helpt mijn werkplan hierbij en voel ik het weer kriebelen als ik het lees.

Typisch Nederlands

In mijn werkplan staan verschillende voorbeelden van voorwerpen die ik interessant vind om te onderzoeken. Toen ik dit lijstje wilde uitbreiden merkte ik dat het best moeilijk is om goede voorwerpen te vinden. Ze moeten wel typisch Nederlands zijn, maar niet uitgemolken zoals klompen. Van die typische dingen waar je eigenlijk nooit bij stil hebt gestaan. En in hoeverre mag iets dan in het buitenland wel of niet bestaan? Niet elk voorwerp/ding is geschikt: om er iets mee te kunnen, moet het concreet en specifiek genoeg zijn om erop te kunnen voortborduren op de manier waarop ik wil (absurdistisch), maar het moet ook genoeg associaties/connotaties om zich heen hebben zodat het me genoeg ruimte biedt. Melk is bijvoorbeeld heel geschikt: heel specifiek en simpel als typische drank bij de Nederlandse lunch, en tegelijkertijd heeft het een wereld aan connotaties, gebruiken en geschiedenis.


Politiek

Mijn vader vindt dat ik een heel actueel maatschappelijk/politiek thema onderzoek. Over identiteit enzo. En dat is ook zo, maar daar zit niet mijn interesse. Mijn interesse zit in het openbreken van de gesystematiseerde logica van ons dagelijks leven. Ik wil het dichtbij houden. Mijn focus ligt bij mijzelf en bij de individuele kijker en zijn directe omgeving. Voorbij 't intellect. Uiteindelijk kan je alles wel linken aan de politiek, maar dan doe je als kunstenaar dus gewoon weer gezellig mee met het systeem.



HET BEGIN

Maandag 11 maart 2019


Het is zover! Dit is officieel het eerste bericht in mijn blog Het Universum van de Dingen! Ik ben dit blog begonnen naar aanleiding van het gelijknamige projectplan waarmee ik het Hendrik de Vriesstipendium won. Komend jaar ga ik hiermee aan de slag en eind december 2019 laat ik mijn bevindingen zien in het Centrum Beeldende Kunst (CBK) Groningen.


Het Plan met de grote P

Wat het plan inhoudt? Kort gezegd: mijn proces meer integreren en meer ruimte te geven door buiten het kader van de foto stappen. Mijn manier van werken is onderzoekend: door middel van experiment ontdek en bestudeer ik de logica van de wereld om mij heen. Mijn werkwijze is het afgelopen jaar langzaam veranderd van beschouwend naar ondervindend: een werk komt nu meer voort uit een ervaring of een experiment met de wereld om mij heen in plaats van alleen een waarneming ván de wereld om mij heen. Hierdoor is het proces voorafgaand aan de foto een grotere rol gaan spelen. Nog voordat ik de foto maak gebeurt er al veel interessants tijdens het onderzoek, zaken die soms wel en soms ook niet in het uiteindelijk vastgelegde beeld terugkomen.

Mijn projectplan is natuurlijk uitgebreider en specifieker dan dit. Als je hier meer over wilt weten kun je mijn projectplan hieronder lezen.

Dit blog is bedoeld om mijn proces te transformeren naar woorden. Om me te helpen reflecteren op mijn werk en hopelijk in het vinden van manieren waarop ik het proces meer ruimte en bestaansrecht kan geven.


Powered by SmugMug Log In